Validasyon Kodlarının İlgili Kurumlarca Kontrol Edilme Süreci
3 boyutlu sayısal yapı modelleri (CityGML dosyaları), ilgili kurumlarca hem görsel açıdan hem de sözel veri girişi açısından detaylı bir şekilde incelenmektedir. Yapılan incelemelerde CityGML dosyalarının 2025/2 Sayılı Genelge ile Dijital Bina Üretim Rehberine tam uyumlu bir şekilde üretilip üretilmediği değerlendirilmekte; model içerisine girilen verilerin mimari projesine, bağımsız bölüm listesine, onaylı yapı aplikasyon projesine, onaylı ruhsatına ve güncel tapu bilgilerine uyumlu olup olmadığı kontrol edilmektedir. Tüm bu kontroller validasyon kodları üzerinden gerçekleştirilmektedir. Validasyon kodlarının kontrol süreci ise özetle şu şekilde işlemektedir:
- Validasyon kodu, teslim edilmesi gereken diğer evraklar ile birlikte ilgili Ruhsat Kurumuna (Belediye/İl Özel İdare) teslim edilir.
- Ruhsat Kurumu tarafından validasyon kodunun WebTapu sistemine girişi sağlanır ve WebTapu başvuru süreci başlatılır.
- Sisteme yüklenilen evrakların doğruluğu ve bütünlüğü kontrol edildikten sonra Ruhsat Kurumu tarafından onaylanan validasyon kodu, ilgili Kadastro Müdürlüğüne gönderilir.
- 3 boyutlu sayısal yapı modeli ile mimari projenin uyumu geometrik açıdan değerlendirildikten ve sözel verilerin doğruluğu kontrol edildikten sonra Kadastro Müdürlüğü tarafından onaylanan validasyon kodu, ilgili Tapu Müdürlüğüne gönderilir. Bu aşamada, taşınmaz maliklerinin veya yüklenicinin Web Tapu üzerinden kat irtifakı/kat mülkiyeti tesisi başvurusunda bulunması ve randevu oluşturması gerekmektedir.
- Bağımsız bölüm (BB) listesinde yazan bilgilerin doğruluğu ile geçerliliği ve 3B sayısal yapı modeli ile arasındaki uyumu da kontrol edildikten sonra, validasyon kodu Tapu Müdürlüğü tarafından onaylanır ve taşınmaz üzerinde kat irtifakı/kat mülkiyeti tesisi gerçekleştirilir.
NOT: Validasyon kodunun, sürecin herhangi bir aşamasında ilgili İdarelerce iptal edilmesi/reddedilmesi; iptal/ret nedeninden bağımsız olarak yeni bir kod alınmasını ve sürecin yeniden başlatılmasını gerektirmektedir.
2025/2 Sayılı Genelge ile; ilgili Ruhsat Kurumu, Kadastro Müdürlüğü ve Tapu Müdürlüğü’nce yapılacak işlemler ve 3 boyutlu sayısal yapı modelinde kontrol edilecek hususlar tanımlanmıştır. Türkiye geneli 3BSYM üretimi kapsamında edindiğimiz tecrübelerimize dayanarak, ilgili kurumlarca yapılan kontrollerde hangi hususların dikkate alındığını kısaca şu şekilde özetleyebiliriz:
- Ruhsat Kurumunda;
- Validasyon kodu ile birlikte teslim edilen tüm evraklar WebTapu sistemine girilir ve WebTapu başvuru süreci başlatılır.
- Bu aşamada taşınmaza ve yapıya ilişkin temel sözel veri girişlerinin (il, ilçe, mah., ada, parsel, kat adedi, asansör sayısı, yapı yüksekliği (saçak kotu) vb. gibi) doğru yapılıp yapılmadığı kontrol edilir.
- 3 boyutlu sayısal yapı modelinin, mimari projeye uygun olarak üretilip üretilmediği (ortak alanlar, bağımsız bölüm iç kısımları, balkon ve teraslar, kapı ve pencere detayları, çatı çizimi vb.) ve 3B model görünümünde herhangi bir sorunun bulunup bulunmadığı incelenir. 3B model görünümünde gözlenebilecek sorunlara ve bu sorunların çözümlerine ilişkin detaylı bilgi için “3B Model Görünümünde Gözlenebilecek Sorunlar Nelerdir, Nasıl Çözülür?” başlıklı blog yazımızı inceleyebilirsiniz.
- Sisteme yüklenen evrakların ilgili taşınmaza/yapıya ait olup olmadığı ve dosya içeriğinde herhangi bir eksik evrakın bulunup bulunmadığı incelenir.
- Yapılan kontrollerde bir sorun tespit edilirse, iade sebebi belirtilerek validasyon kodu iptal edilir. Bu durumda yeni bir validasyon kodu alınarak ilgili Ruhsat Kurumuna tekrar başvuru yapılması gerekmektedir.
- Yapılan kontrollerde herhangi bir sorun gözlenmezse, validasyon kodu onaylanır ve elektronik ortamda tüm dosya içeriği ile birlikte Kadastro Müdürlüğüne gönderilir.
- Kadastro Müdürlüğünde;
- Sisteme yüklenen evrakların ilgili taşınmaza/yapıya ait olup olmadığı ve dosya içeriğinde herhangi bir eksik evrakın bulunup bulunmadığı tekrardan incelenir (bazı durumlarda, Ruhsat Kurumunun incelemesinde tespit edilemeyen eksik/hatalı evraklar Kadastro Müdürlüğü tarafından tespit edilebilmektedir).
- Yapı aplikasyon projesinin doğru bir şekilde hazırlanıp hazırlanmadığı kontrol edilir. Yapı aplikasyon projelerinin nasıl hazırlanması gerektiğine ilişkin detaylı bilgi için “Yapı Aplikasyon Projesi Nasıl Hazırlanır?” başlıklı blog yazımızı inceleyebilirsiniz.
- CityGML dosyalarının 2025/2 Sayılı Genelge ile Dijital Bina Üretim Rehberine tam uyumlu olarak üretilip üretilmediği değerlendirilir (görsel ve geometrik açıdan).
- Model içerisine girilen öznitelik bilgilerinin diğer evraklar ile uyumu incelenir (TIC koordinatları/kotları, BB adedi, kat sayısı, bağımsız bölüm kısım tanımları ve plan alanı değerleri, bağımsız bölüm cepheleri vb.), ayrıca tüm evraklar arasındaki uyum da gözden geçirilir (ruhsata aykırılık teşkil eden bir durumun olup olmadığı yönünden).
- 3B model görünümünde herhangi bir sorunun bulunup bulunmadığı incelenir. 3B model görünümünde gözlenebilecek sorunlara ve bu sorunların çözümlerine ilişkin detaylı bilgi için “3B Model Görünümünde Gözlenebilecek Sorunlar Nelerdir, Nasıl Çözülür?” başlıklı blog yazımızı inceleyebilirsiniz.
- Yapılan kontrollerde bir sorun tespit edilirse, iade sebebi belirtilerek validasyon kodu iptal edilir. Bu durumda yeni bir validasyon kodu alınarak ilgili Ruhsat Kurumuna tekrar başvuru yapılması gerekmektedir.
- Yapılan kontrollerde herhangi bir sorun gözlenmezse, validasyon kodu onaylanır ve Tapu Müdürlüğüne gönderilir.
- Tapu Müdürlüğünde;
- Sisteme yüklenen evrakların ilgili taşınmaza/yapıya ait olup olmadığı ve dosya içeriğinde herhangi bir eksik evrakın bulunup bulunmadığı tekrardan incelenir (bazı durumlarda, Ruhsat Kurumu ile Kadastro Müdürlüğünün incelemesinde tespit edilemeyen eksik/hatalı evraklar Tapu Müdürlüğü tarafından tespit edilebilmektedir).
- Bağımsız bölüm listesinde yazan bilgilerin (kat tanımı, BB niteliği vb.) doğruluğu ve geçerliliği değerlendirilir.
- Kat irtifakına/kat mülkiyetine esas tablo ile model içerisine girilen öznitelik bilgilerinin tam uyumlu olup olmadığı kontrol edilir.
- Yapılan kontrollerde bir sorun tespit edilirse, iade sebebi belirtilerek validasyon kodu iptal edilir. Bu durumda yeni bir validasyon kodu alınarak ilgili Ruhsat Kurumuna tekrar başvuru yapılması gerekmektedir.
- Yapılan kontrollerde herhangi bir sorun gözlenmezse, validasyon kodu onaylanır ve kat irtifakı/kat mülkiyeti tesisi süreci tamamlanır.
CityGML Dosyalarının Görsel Kontrolleri
3 boyutlu sayısal yapı modellerinin (CityGML dosyalarının) görsel açıdan kontrolleri temel olarak 3 farklı şekilde yapılabilir:
- CityGML dosyasının üretildiği ticari yazılım kullanılarak
- FZKViewer veya KITModelViewer gibi açık kaynaklı yazılımlar kullanılarak
- TKGM Otomatik Doğrulama Uygulaması kullanılarak
CityGML dosyalarının üretiminde kullanılan ticari yazılımların içerisinde bulunan 3B model görüntüle, CityGML 3B görünüm vb. gibi araçlar ile 3 boyutlu sayısal yapı modellerinin görsel açıdan incelenmesi ve kontrol edilmesi mümkündür. Benzer şekilde, CityGML dosyalarının FZKViewer veya KITModelViewer gibi açık kaynaklı yazılımlar kullanılarak incelenmesi ve kontrol edilmesi de mümkündür. Bu yazılımlar kullanılarak 3B sayısal yapı modellerinin genel görünümü incelenebildiği gibi, araç çubukları (Toolbars) aracılığıyla CityGML dosyalarının içerisinde bulunan tüm nesneler de ayrı ayrı incelenebilmekte ve kontrol edilebilmektedir. Öte yandan, CityGML dosyalarının görsel açıdan incelenmesi ve kontrol edilmesi için TKGM Otomatik Doğrulama Uygulaması da kullanılmaktadır. Öyle ki, validasyon kodlarının ilgili kurumlarca kontrol edilmesi sürecinde de TKGM Otomatik Doğrulama Uygulamasından yararlanılmaktadır.
CityGML dosyalarının görsel kontrolleri TKGM Otomatik Doğrulama Uygulaması kullanılarak şu şekilde yapılmaktadır:
- Doğrulama sonucunun başarılı olduğuna dair gelen e-posta içerisindeki Sonuçlar linkine tıklanır veya TKGM Otomatik Doğrulama Uygulamasında Sonuç Görüntüle sekmesine girilir, validasyon kodu yazılır ve Sonuç Görüntüle butonuna tıklanır.
- Açılan ekranın üst kısmında, taşınmaz üzerinde bulunan yapılar/bloklar için üretilmiş olan .gml uzantılı CityGML dosyaları A, B, C, … vb. son eki ile görülür.
- Taşınmaz üzerindeki yapılar/bloklar için sekmeler arasında geçiş yapılabilmekte ve istenen yapı/blok seçilebilmektedir.
- Yapı/blok seçimi yapıldıktan sonra 3B Model Görüntüle seçeneğine tıklayarak TKGM 3B Bina Detayları sekmesine geçiş yapılabilmektedir.
- Açılan yeni sekmenin sol üstünde taşınmaz bilgileri; sol yan tarafta bulunan panelde ise, sırasıyla yakınlaşma, uzaklaşma, tepeden (kuşbakışı) görünüme geçme, kapı ve pencereleri vurgulama, bina dönmesini açma/kapama, kot çizgisini (TIC eğrisini) açma/kapama, sağ üstteki pusulayı (yön okunu) açma/kapama, 3B PDF üretme, 3B GLTF üretme ve doğrulama sonuçlarına ilişkin uyarıları görüntüleme araçları yer almaktadır.
- Sayfanın ortasında 3B model görüntülenmektedir. 3B modele yakınlaşıp uzaklaşılabilir veya model döndürülebilir. Sol tarafta yer alan Kapı / Pencereleri Vurgula butonu yardımıyla, model üzerinde kapı ve pencere detayları vurgulanabilir. Ayrıca her bir kata/bağımsız bölüme ilişkin detaylı görsel incelemeler ve kontroller de yapılabilir:
- 3B modelde bulunan her kata mouse ile tek tık yapıldığında, sol üstte kat bilgisi görüntülenir.
- Belirli bir katın incelenmesi için ilgili kata mouse ile çift tık yapılmalıdır. Böylece ilgili kat için kat planı görüntülenebilmekte ve katta bulunan bağımsız bölümler sol üstte listelenmektedir. 3B model görünümünün ilk haline geri dönmek için sağ üstteki geri butonuna tıklanmalıdır.
- Belirli bir bağımsız bölümün incelenmesi için bağımsız bölümün bulunduğu kata mouse ile çift tık yapılmalı, sonrasında ise ilgili bağımsız bölüme çift tık yapılmalıdır. Böylece ilgili bağımsız bölüm kısımları görüntülenebilmekte, bağımsız bölüme ilişkin oda/salon ve alan bilgileri ise sol üstte listelenmektedir. Ayrıca, mouse imlecinin götürüldüğü her bir kısma ilişkin kısım adı ve alan/hacim bilgileri de sol üstte ayrı ayrı gösterilmektedir. Bağımsız bölüm kısımları ve proje alanları hakkındaki bilgilere, 3B model görünümüne yakınlaşarak da ulaşılabilmektedir. Bir bağımsız bölümün incelenmesi sırasında model üzerinde görüntülenen siyah kare/dikdörtgen kutucuklar, kapı ve pencere detaylarını temsil etmektedir; sarı renkli kısımlar ise merdiven alanlarına karşılık gelmektedir; sütun, merdiven ve asansör gibi diğer iç yapılar ise kısım içerisinde çok ince bir duvar tabakası ile çevrelenmiş olarak gösterilmekte olup, bu iç yapılara ilişkin öznitelik bilgileri model üzerinde belirtilmemektedir. İlgili kat planına geri dönmek için sağ üstteki geri butonuna 1 kez, 3B model görünümünün ilk haline geri dönmek için ise geri butonuna 2 kez tıklanmalıdır.
CityGML Dosyalarının Sözel Kontrolleri
3 boyutlu sayısal yapı modellerinin (CityGML dosyalarının) sözel veri girişi açısından kontrolleri temel olarak 4 farklı şekilde yapılabilir:
- CityGML verisinin üretildiği ticari yazılımlar kullanılarak
- FZKViewer veya KITModelViewer gibi açık kaynaklı yazılımlar kullanılarak
- Visual Studio Code vb. gibi kod düzenleyiciler kullanılarak
- TKGM Otomatik Doğrulama Uygulaması kullanılarak
CityGML dosyalarının üretiminde kullanılan ticari yazılımların içerisinde bulunan editörler ve sorgulama araçları ile 3 boyutlu sayısal yapı modellerinin sözel veri girişi açısından incelenmesi ve kontrol edilmesi mümkündür. Benzer şekilde, CityGML dosyalarının FZKViewer veya KITModelViewer gibi açık kaynaklı yazılımlar kullanılarak incelenmesi ve kontrol edilmesi de mümkündür. Bu yazılımlarda bulunan özellik araç çubukları (Property Toolbars) ile 3B sayısal yapı modellerinin her bir nesnesi ayrı ayrı incelenebilmekte ve kontrol edilebilmektedir. CityGML dosyalarının Visual Studio Code vb. gibi kod düzenleyiciler kullanılarak incelenmesi ve kontrol edilebilmesi de mümkündür; ancak CityGML dosyalarının 10.000’lerce, hatta karmaşık projeler için 100.000’lerce kod satırından oluştuğu düşünüldüğünde, kod düzenleyiciler ile hata kaynağını arama, dosya içeriğinde küçük değişiklikler yapma vb. gibi belirli amaçlar dışında kapsamlı incelemelerin ve kontrol işlemlerinin oldukça zaman alıcı olacağı aşikardır. Öte yandan, CityGML dosyalarının sözel veri girişi açısından incelenmesi ve kontrol edilmesi için TKGM Otomatik Doğrulama Uygulaması da kullanılmaktadır. Öyle ki, validasyon kodlarının ilgili kurumlarca kontrol edilmesi sürecinde de TKGM Otomatik Doğrulama Uygulamasından yararlanılmaktadır.
CityGML dosyalarının sözel veri kontrolleri TKGM Otomatik Doğrulama Uygulaması kullanılarak şu şekilde yapılmaktadır:
- Doğrulama sonucunun başarılı olduğuna dair gelen e-posta içerisindeki Sonuçlar linkine tıklanır veya TKGM Otomatik Doğrulama Uygulamasında Sonuç Görüntüle sekmesine girilir, validasyon kodu yazılır ve Sonuç Görüntüle butonuna tıklanır.
- Açılan ekranın üst kısmında, taşınmaz üzerinde bulunan yapılar/bloklar için üretilmiş olan .gml uzantılı CityGML dosyaları A, B, C, … vb. son eki ile görülür.
- Taşınmaz üzerindeki yapılar/bloklar için sekmeler arasında geçiş yapılabilmekte ve istenen yapı/blok seçilebilmektedir.
- Yapı/blok seçimi yapıldıktan sonra, sayfanın ortasındaki kayan pencereler içerisinde sırasıyla parsel bilgileri, yapı bilgileri, bağımsız bölüm listesi ve doğrulama sonuçları görüntülenebilmektedir. CityGML dosyası içerisindeki temel sözel veri girişlerine ve doğrulama sonuçlarına ilişkin bilgiler bu şekilde incelenebilmekte ve kontrol edilebilmektedir.
- Daha detaylı sözel veri girişi incelemesi ve kontrolü için PDF Raporu İndir seçeneğine tıklanabilir:
- İndirilen PDF raporu içerisinde; parsel bilgileri, TIC/parsel görüntüsü, TIC koordinatları/kotları ve koordinat sistemi bilgileri, yapı bilgileri, kat bilgileri, bağımsız bölüm bilgileri, her kat için kat planları (numarataj krokileri) ve her bağımsız bölüm için kısım detayları, hesap alanı/proje alanı ve hacim bilgileri bulunmaktadır.
- PDF raporu üzerinden çok daha detaylı bir sözel veri girişi incelemesi ve kontrolü yapılabilmektedir.
NOT: Balkon/teras alanları, mimari proje onay tarihi, kat yükseklikleri, döşeme kalınlıkları, ortak alan tanımları vb. gibi birçok bilgiye TKGM Otomatik Doğrulama Uygulaması üzerinden ulaşılamamakta olup, ilgili kurumlarca yapılan kontrollerde de bu gibi bazı sözel veri girişleri kontrol edilmemektedir. Bu verilerin ayrıca incelenmesi istenirse; CityGML verisinin üretildiği ticari yazılımların, FZKViewer veya KITModelViewer gibi açık kaynaklı yazılımların veya Visual Studio Code vb. gibi kod düzenleyicilerin kullanılması gerekmektedir.
Türkiye geneli 3BSYM üretimi işlemleriniz için hizmet sayfamızı inceleyebilir veya bizimle iletişime geçebilirsiniz.
